Search

Loading

Content

Showing posts with label ធម៌​ពួក​ ២. Show all posts
Showing posts with label ធម៌​ពួក​ ២. Show all posts
0 មតិ

ខយញ្ញាណ​ និង​អនុប្បាទញ្ញាណ

ខយេ​  ញាណំ         សេចក្តី​ដឹង​ក្នុង​អរិយមគ្គ​ជា​គ្រឿង​អស់​ទៅ​នៃ​កិលេស

អនុប្បាទេ​  ញាណំ  សេចក្តី​ដឹង​ក្នុង​អរិយផល​ ដែល​ធ្វើ​សត្វ​មិន​ឲ្យ​កើត​ឡើង​ដោយ​បដិសន្ធិ

អធិប្បាយ

ពាក្យ​ថា​ ខយេ​ ញាណំ​ បាន​ដល់​ ញាណ​ក្នុង​អរិយ​មគ្គ​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​កិលេស​អស់​ទៅ ។​ ពាក្យ​ថា​ អនុប្បាទេ​ ញាណំ​ បាន​ដល់​ ញាណ​ក្នុង​អរិយផល​ ដែល​ជា​ផល​ញ៉ាំង​មិន​ឲ្យ​កើត​ដោយ​បដិសន្ធិ​ ឬ​ដែល​កើត​ឡើង​ក្នុង​ទី​បំផុត​នៃ​ការ​មិន​កើត​ឡើង​នៃ​កិលេស​ដែល​មគ្គ​នោះៗ​ សម្លាប់​

អានបន្ត...
0 មតិ

វិជ្ជា​ និង​វិមុត្តិ

វិជ្ជា           វិជ្ជា​  [ បាន​ដល់​ វិជ្ជា​ ៣ ]

វិមុត្តិ          វិមុត្តិ​  [ បាន​ដល់​វិមុត្តិពីរ​ គឺ​ ចិត្តស្សអធិមុត្តិ​ សេចក្តី​រួច​ចាក​នីវរណធម៌​នៃ​ចិត្ត​ បាន​ដល់​អដ្ឋសមាបត្តិ​ ១​ ព្រះ​និព្វាន​ ១ ]

អធិប្បាយ

ពាក្យ​ថា​ វិជ្ជា​ បាន​ដល់​ វិជ្ជា​ ៣ ។​ ពាក្យ​ថា​ វិមុត្តិ​ បាន​ដល់​ វិមុត្តិ​ ២​ គឺ​ ការ​រួច​ផុត​នៃ​ចិត្ត​ និង​ព្រះ​និព្វាន ។​ ក្នុង​ទី​នេះ​ សមាបត្តិ​ ៨​ ឈ្មោះ​ថា​ អធិមុត្តិ​ ព្រោះ​រួច​ផុត​ហើយ​ដោយ​ល្អ​ ចាក​កិលេស​ទាំង​ឡាយ​មាន​នីវរណ​ជា​ដើម ។​ ព្រះ​និព្វាន​ គប្បី​ជ្រាប​ថា​ ឈ្មោះ​ថា​ វិមុត្តិ​ ព្រោះ​រួច​ផុត​ហើយ​ចាក​សង្ខតធម៌​ទាំង​ពួង ។

អានបន្ត...
0 មតិ

សេចក្តី​មិន​សន្តោស​ក្នុង​កុសលធម៌​ទាំង​ឡាយ​ និង​មិន​រួញ​រា​ក្នុង​សេចក្តី​ព្យាយាម

អសន្តុដ្ឋិតា​  ច​  កុសលេសុ​  ធម្មេសុ​  សេចក្តី​មិន​សន្តោស​ក្នុង​កុសលធម៌​ទាំង​ឡាយ​

អប្បដិវានិតា​  ច​  បធានស្មឹ                 មិន​រួញ​រា​ក្នុង​សេចក្តី​ព្យាយាម

អធិប្បាយ

ពាក្យ​ថា​ អសន្តុដ្ឋិតា​ ច​ កុសលេសុ​ ធម្មេសុ​ បាន​ដល់​ សេចក្តី​ប្រាថ្នា​ក្រៃ​លែង​ឡើងៗ​ របស់​អ្នក​ដែល​នៅ​មិន​ពេញ​ចិត្ត​ដោយ​ការ​ចម្រើន​កុសលធម៌ ។​ តាម​ពិត​ បុគ្គល​ដែល​ព្រម​ព្រៀង​ដោយ​អសន្តុដ្ឋិតា​នោះ​ បំពេញ​សីល​ហើយ​រមែង​ញ៉ាំង​ឈាន​ឲ្យ​កើត​ឡើង​ បាន​ឈាន​ហើយ​ រមែង​ចម្រើន​វិបស្សនា​ ចម្រើន​វិបស្សនា​ហើយ​ នៅ​មិន​ទាន់​បាន​សម្រេច​ព្រះ​អរហត្ត​ រមែង​មិន​រា​ថយ​ពាក់​កណ្តាល​ទី ។

អានបន្ត...
0 មតិ

សេចក្តី​សង្វេគ​ក្នុង​ហេតុ​ដែល​គួរ​សង្វេគ​ និង​សេចក្តី​ព្យាយាម​ដោយ​ឧបាយ​របស់​បុគ្គល​អ្នក​មាន​ចិត្ត​សង្វេគ

សំវេគោ​  ច​  សំវេជនីយេសុ​  ឋានេសុ​   សេចក្តី​សង្វេគ​ក្នុង​ហេតុ​ទាំង​ឡាយ​គួរ​សង្វេគ​ [ បាន​ដល់​ជាតិទុក្ខ​ ជរាទុក្ខ​ មរណទុក្ខ​ និង​ព្យាធិទុក្ខ ]

សំវិគ្គស្ស​  ច​  យោនិសោ​  បធានំ        សេចក្តី​ព្យាយាម​ [ បាន​ដល់​សម្មប្បធាន​ ៤ ]​ ដោយ​ឧបាយ​របស់​បុគ្គល​អ្នក​មាន​ចិត្ត​សង្វេគ

អធិប្បាយ

ក្នុង​ពាក្យ​ថា​ សំវេគោ​ ច​ សំវេជនីយេសុ​ ឋានេសុ​ នេះ​ ដែល​ឈ្មោះ​ថា​ សំវេគ​ បាន​ដល់​ ញាណទស្សនៈ​ ដោយ​ការ​ឃើញ​ ការ​កើត​ជា​ដើម​ដោយ​ភាព​ជា​ភ័យ​ យ៉ាង​នេះ​ថា​ ជាតិភ័យ​

អានបន្ត...
0 មតិ

ញាណទស្សនៈ​ និង​សេចក្តី​ព្យាយាម​នៃ​បុគ្គល​ដែល​មាន​សេចក្តី​យល់​ឃើញ​តាម​ពិត

ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ  ខោ​  បន           សេចក្តី​បរិសុទ្ធ​នៃ​ទិដ្ឋិ​ គឺ​ញាណទស្សនៈ

យថាទិដ្ឋស្ស​  ច​  បធានំ   សេចក្តី​ព្យាយាម​នៃ​បុគ្គល​ដែល​មាន​សេចក្តី​​យល់​ឃើញ​តាម​ពិត​ [ សេចក្តី​ព្យាយាម​ដែល​ប្រកប​ដោយ​ញាណទស្សនៈ​នោះ ]

អធិប្បាយ

ក្នុង​ពាក្យ​ថា​ ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ​ ខោ​ បន​ យថា​ ទិដ្ឋិស្ស​ ច​ បធានំ​ ( សេចក្តី​បរិសុទ្ធ​នៃ​ទិដ្ឋិ​ និង​សេចក្តី​ព្យាយាម​របស់​អ្នក​មាន​ទិដ្ឋិ​ )​ នេះ​ ញាណទស្សនៈ​ លោក​ហៅ​ថា​ ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ ។

អានបន្ត...
0 មតិ

សីលវិសុទ្ធិ​ និង​ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ

សីលវិសុទ្ធិ      សេចក្តី​បរិសុទ្ធ​នៃ​សីល

ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ         សេចក្តី​បរិសុទ្ធ​នៃ​ទិដ្ឋិ

អធិប្បាយ

ពាក្យ​ថា​ សីលវិសុទ្ធិ​ គឺ​សីល​ដែល​អាច​នឹង​ឲ្យ​ដល់​សេចក្តី​បរិសុទ្ធ​បាន ។​ ចំណែក​ក្នុង​​ព្រះ​អភិធម្ម​ លោក​ចែក​សីលវិសុទ្ធិ​ទុក​យ៉ាង​នេះ​ថា​ “តត្ថ កតមា សីលវិសុទ្ធិ? កាយិកោ អវីតិក្កមោ វាចសិកោ អវីតិក្កមោ កាយិកវាចសិកោ អវីតិក្កមោ, អយំ វុច្ចតិ សីលវិសុទ្ធិ​ បណ្តា​ធម៌​ទាំង​នោះ​ សីលវិសុទ្ធិ​ តើ​ដូច​ម្តេច?​ គឺ​ ការ​មិន​ប្រព្រឹត្ត​កន្លង​ល្មើស​តាម​ផ្លូវ​កាយ​ ការ​មិន​ប្រព្រឹត្ត​កន្លង​ល្មើស​តាម​ផ្លូវ​វាចា​ ការ​មិន​ប្រព្រឹត្ត​កន្លង​ល្មើស​តាម​ផ្លូវ​កាយ​ និង​តាម​ផ្លូវ​វាចា​ នេះ​ហៅ​ថា​ សីលវិសុទ្ធិ” ។

អានបន្ត...
0 មតិ

សីលសម្បទា​ និង​ទិដ្ឋិសម្បទា

សីលសម្បទា       សីលសម្បទា

ទិដ្ឋិសម្បទា          ទិដ្ឋិសម្បទា

អធិប្បាយ

ពាក្យ​ថា​ សីលវិបត្តិ​ សេចក្តី​ថា​ សោរច្ចៈ​នុ៎ះ​ឯង​ដែល​លោក​ពោល​ទុក​ខាង​ដើម​យ៉ាង​នេះ​ថា​ “តត្ថ កតមា សីលសម្បទា? កាយិកោ អវីតិក្កមោ​ បណ្តា​ធម៌​ទាំង​នោះ​ សីលសម្បទា​ តើ​ដូច​ម្តេច?​ គឺ​ ការ​មិន​ប្រព្រឹត្ត​ល្មើស​តាម​ផ្លូវ​កាយ”​ ដូច្នេះ​ ហៅ​ថា​ សីលសម្បទា​ ព្រោះ​ញ៉ាំង​

អានបន្ត...
0 មតិ

សីលវិបត្តិ​ និង​ទិដ្ឋិវិបត្តិ

សីលវិបត្តិ         សីលវិបត្តិ [ ការ​វិបត្តិ​នៃ​សីល​ ]

ទិដ្ឋិវិបត្តិ​            ទិដ្ឋិវិបត្តិ​ [ ការ​វិបត្តិ​នៃ​ទិដ្ឋិ ]

អធិប្បាយ

ពាក្យ​ថា​ សីលវិបត្តិ​ សំដៅ​ដល់​ ការ​មិន​សង្រួម​ ដែល​ជា​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​វិនាស​នូវ​សីល​ ដែល​លោក​ពោល​ទុក​​យ៉ាង​នេះ​ថា​ “តត្ថ កតមា សីលវិបត្តិ? កាយិកោ វីតិក្កមោ ។ល។ សព្វម្បិ ទុស្សីល្យំ សីលវិបត្តិ បណ្តា​ធម៌​ទាំង​នោះ​ សីលវិបត្តិ​ តើ​ដូច​ម្តេច?​ គឺ​ ការ​ប្រព្រឹត្ត​ល្មើស​តាម​ផ្លូវ​កាយ​ ។ល។​ ភាព​ជា​អ្នក​ទ្រុស្ត​សីល​ សព្វ​គ្រប់​ ឈ្មោះ​ថា​ សីលវិបត្តិ” ។

[​ សីលវិបត្តិ​នេះ​ ជា​ធម៌​ផ្ទុយ​គ្នា​នឹង​សោរច្ចៈ ]

ពាក្យ​ថា​ ទិដ្ឋិវិបត្តិ​ សំដៅ​ដល់​ មិច្ឆាទិដ្ឋិ​ ដែល​ញ៉ាំង​សម្មាទិដ្ឋិ​ឲ្យ​វិនាស​ ដែល​មក​ហើយ​យ៉ាង​នេះ​ថា​ “តត្ថ កតមា ទិដ្ឋិវិបត្តិ? នត្ថិ ទិន្នំ នត្ថិ យិដ្ឋំ បណ្តា​ធម៌​ទាំង​នោះ​ ទិដ្ឋិវិបត្តិ​ តើ​​ដូច​ម្តេច?​ គឺ​សេចក្តី​យល់​ឃើញ​ថា​ ការ​ឲ្យ​ទាន​ មិន​មាន​ផល​ ការ​បូជា​មិន​មាន​ផល” ។

[ ទិដ្ឋិវិបត្តិ​នេះ​ ជា​ធម៌​ផ្ទុយ​គ្នា​នឹង​ទិដ្ឋិសម្បទា ]

អានបន្ត...
0 មតិ

សេចក្តី​ព្យាយាម​ និង​សេចក្តី​មិន​រាយ​មាយ

បគ្គហោ               សេចក្តី​ព្យាយាម​ [ បាន​ដល់​ សម្មាវាយាមៈ ]

អវិក្ខេបោ            សេចក្តី​មិន​រាយ​មាយ​ [ បាន​ដល់​ សម្មាសមាធិ ]

អធិប្បាយ

បគ្គាហៈ ( បគ្គហៈ )​ ក៏​គឺ​សេចក្តី​ព្យាយាម ។​ អវិក្ខេបៈ​ ក៏​គឺ​ការ​ដែល​មាន​ចិត្ត​នឹង​នរ ។

***បន្ទាប់​ពី​នោះ​ ធម៌​ពួក​ ២​ ទាំង​ ៦​ គូ​ នេះ​ គឺ​ សតិ​ និង​សម្បជញ្ញៈ​ ១​ បដិសង្ខានពលៈ​ និង​ភាវនាពលៈ​ ១​ សតិពលៈ​ និង​សមាធិពលៈ​ ១​ សមថៈ​ និង​វិបស្សនា​ ១​ សមថនិមិត្ត​ និង​បគ្គាហនិមិត្ត​ ១​ បគ្គាហៈ​ និង​អវិក្ខេបៈ​ ១​ ព្រះ​ថេរៈ​បាន​ពោល​ធម៌​ទាំង​លោកិយ​ និង​លោកុត្តរ​លាយ​គ្នា​ គឺ​ សីលសម្បទា​ និង​ទិដ្ឋិ​សម្បទា មួយ​គូៗ ។

អានបន្ត...
0 មតិ

សមថនិមិត្ត​ និង​បគ្គហនិមិត្ត

សមថនិមិត្តំ               សមថនិមិត្ត [ ហេតុ​នៃ​សេចក្តី​រម្ងាប់​ចិត្ត​ បាន​ដល់​ សម្មាសមាធិ ]

បគ្គហនិមិត្តំ               បគ្គហនិមិត្ត​ [ ហេតុ​នៃ​សេចក្តី​ព្យាយាម​ បាន​ដល់​ សម្មាវាយាមៈ ]

អធិប្បាយ

សមថៈ​នុ៎ះ​ឯង​ ឈ្មោះ​ថា​ សមថនិមិត្ត​ ដោយ​អំណាច​និមិត្ត​នៃ​សមថៈ​ ដែល​កាន់​យក​អាការៈ​នោះ​ហើយ​ គប្បី​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ។​ សូម្បី​ក្នុង​បគ្គាហនិមិត្ត​ ( និមិត្ត​ដែល​កើត​ព្រោះ​សេចក្តី​ព្យាយាម )​ ក៏​មាន​ន័យ​នេះ​ដូច​គ្នា ។

អានបន្ត...
0 មតិ

សមថៈ​ និង​វិបស្សនា

សមថោ                សមថៈ​ ( ធម៌​សម្រាប់​រម្ងាប់​ចិត្ត )

វិបស្សនា              វិបស្សនា​ ( ប្រាជ្ញា​ឃើញ​ច្បាស់​នូវ​នាមរូប )

អធិប្បាយ

សមថៈ​ គឺ​ សមាធិ ។​ វិបស្សនា​ គឺ​ បញ្ញា ។

( សង្គីតិសូត្រ អដ្ឋកថា )

សមថៈ​ គឺ​គុណធម៌​ដែល​រម្ងាប់​បង់​នូវ​កិលេស​ ឬ​ធម៌​គ្រោត​គ្រាត​មាន​វិតក្ក​ជា​ដើម​ សំដៅ​ដល់​ សមាធិ​ ឬ​ដែល​ហៅ​ថា​ ឯកគ្គតា ។

វិបស្សនា​ គឺ​បញ្ញា​ដឹង​ច្បាស់​ ( នូវ​ត្រៃលក្ខណ៍ )​ សំដៅ​ដល់​ ភាវនាបញ្ញា​មាន​ការ​ដឹង​ច្បាស់​នូវ​និច្ចសញ្ញា ( សេចក្តី​សម្គាល់​ថា​ទៀង )​ សុខសញ្ញា​ ( សេចក្តី​សម្គាល់​ថា​សុខ )​ អត្តសញ្ញា​
( សេចក្តី​សម្គាល់​ថា​ជា​តួ​ខ្លួន )​ សុភសញ្ញា​ ( សេចក្តី​សម្គាល់​ថា​ស្អាត )​ តាម​ការ​ពិត​ វិបស្សនា​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​បដិបត្តិ​ដឹង​ច្បាស់​នូវ​ភាព​មិន​ទៀង​ជាដើម​ ឆ្លង​ផុត​នូវ​ភាព​ជា​ស្ត្រី​ និង​បុរស​ ជា​ដើម​ ដែល​មហាជន​ក្នុង​លោក​នាំ​គ្នា​សម្គាល់​ដោយ​ទូ​ទៅ​ក្នុង​ខន្ធ​ទាំង​ឡាយ ។

( បរមត្ថទីបនី ដីកា​អភិធម្មត្ថសង្គហៈ )

អានបន្ត...
0 មតិ

កម្លាំង​ស្មារតី​ និង​កម្លាំង​សមាធិ

សតិពលំ​             កម្លាំង​គឺ​សតិ

សមាធិពលំ        កម្លាំង​គឺ​សមាធិ

អធិប្បាយ

ពាក្យ​ថា​ សតិពលំ​ ក៏​គឺ​ សតិ​នុ៎ះ​ឯង​ ដែល​មិន​ញាប់​ញ័រ​ព្រោះ​ការ​មិន​មាន​សតិ ។

ពាក្យ​ថា​ សមាធិពលំ​ ក៏​គឺ​សមាធិ​នុ៎ះ​ឯង​ ដែល​មិន​ញាប់​ញ័រ​ព្រោះ​ការ​រវើរវាយ ។

អានបន្ត...
0 មតិ

កម្លាំង​ប្រាជ្ញា​ និង​កម្លាំង​ភាវនា

បដិសង្ខានពលំ             កម្លាំងគឺ​ប្រាជ្ញា​ជា​គ្រឿង​ពិចារណា

ភាវនាពលំ                    កម្លាំង​គឺ​ភាវនា​ [ សំដៅ​យក​ ពោជ្ឈង្គ​ ៧​ ប្រការ ]

អធិប្បាយ

ពាក្យ​ថា​ បដិសង្ខានពលំ​ បាន​ដល់​ ញាណ​ដែល​មិន​ញាប់​ញ័រ​ ព្រោះ​មិន​បាន​ពិចារណា​ ដែល​លោក​សម្តែង​ទុក​យ៉ាង​នេះ​ថា​ “‘តត្ថ កតមំ បដិសង្ខានពលំ? យា បញ្ញា បជាននា បណ្តា​ធម៌​ទាំង​នោះ​ បដិសង្ខានពលៈ​ តើ​ដូច​ម្តេច?​ គឺ​ ប្រាជ្ញា​ ការ​ដឹង​ច្បាស់” ។

ពាក្យ​ថា​ ភាវនាពលំ​ សំដៅ​ដល់​ ពលៈ​ដែល​កើត​ឡើង​ដល់​អ្នក​ចម្រើ​នភាវនា ។​ ដោយ​អត្ថ​ ក៏​គឺ​ ពោជ្ឈង្គ​ ៧​ មាន​វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គ​ ជា​ប្រធាន ។​ ដូច​ដែល​លោក​សម្តែង​ទុក​ថា “តត្ថ កតមំ ភាវនាពលំ? យា កុសលានំ ធម្មានំ អាសេវនា ភាវនា ពហុលីកម្មំ, ឥទំ វុច្ចតិ ភាវនាពលំ។ សត្តពោជ្ឈង្គា ភាវនាពលំ​ បណ្តា​ធម៌​ទាំង​នោះ​ ភាវនាពលៈ​ តើ​ដូច​ម្តេច​?​ គឺ​ ការ​គប់​រក ការ​អប់​រំ​ ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ច្រើន​ នូវ​កុសលធម៌​ទាំង​ឡាយ​ នេះ​​ហៅ​ថា​ ភាវនាពលៈ​ សូម្បី​ពោជ្ឈង្គ​ ៧​ ក៏​ចាត់​ជា​ភាវនាពលៈ” ។

អានបន្ត...
0 មតិ

ភាវៈ​នៃ​បុគ្គល​​សង្រួម​ក្នុង​ឥន្ទ្រិយ​ និង​​ដឹង​​ប្រមាណ​ក្នុង​ភោជន

ឥន្ទ្រិយេសុ  គុត្តទ្វារតា            ភាវៈ​ជា​អ្នក​គ្រប់​គ្រង​ទ្វារ​ក្នុង​ឥន្ទ្រិយ​ទាំង​ឡាយ

ភោជនេ  មត្តញ្ញុតា                  ភាវៈ​ជា​អ្នក​ដឹង​ប្រមាណ​ក្នុង​ភោជន

អធិប្បាយ

ធម៌​ទាំង​ពីរ​នេះ​ គប្បី​ជ្រាប​ដោយ​ន័យ​ផ្ទុយ​គ្នា​នឹង​ពួក​ធម៌​ដែល​ពោល​មក​ហើយ ។

តែ​សេចក្តី​ប្លែក​គ្នា​ គប្បី​ជ្រាប​ដូច​តទៅ​នេះ​ ៖

អង្គ​ ១២​ របស់​ភិក្ខុ​អ្នក​ឆាន់​អាហារ

ក្នុង​ទី​នេះ​ គួរ​ប្រមូល​អង្គ​ទាំង​ឡាយ​ គឺ

១. នេវ​ ទវាយ  មិន​បរិភោគ​ដើម្បី​លេង

២. ន​ មទាយ  មិន​បរិភោគ​ដើម្បី​ស្រវឹង

៣. ន​ មណ្ឌនាយ​  មិន​បរិភោគ​ដើម្បី​ប្រដាប់

៤. ន​ វិភូសនាយ​ មិន​បរិភោគ​ដើម្បី​ស្អិត​ស្អាង

៥.៦. យាវទេវ​ ឥមស្ស​​ កាយស្ស​ ឋិតិយា​ យាបនាយ​  ដើម្បី​តាំង​នៅ​នៃ​កាយ​នេះ​ និង​ញ៉ាំង​អត្តភាព​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ

អានបន្ត...
0 មតិ

ភាវៈ​នៃ​បុគ្គល​មិន​សង្រួម​ឥន្ទ្រិយ​ និង​មិន​ដឹង​ប្រមាណ​ក្នុង​ភោជន

ឥន្ទ្រិយេសុ  អគុត្តទ្វារតា            ភាវៈ​ជា​អ្នក​មិន​គ្រប់​គ្រង​ទ្វារ​ក្នុង​ឥន្ទ្រិយ​ទាំង​ឡាយ

ភោជនេ  អមត្តញ្ញុតា                  ភាវៈ​ជា​អ្នក​មិន​ដឹង​ប្រមាណ​ក្នុង​ភោជន

អធិប្បាយ

ពាក្យ​ថា​ ឥន្ទ្រិយេសុ​ អគុត្តទ្វារតា​ សំដៅ​ដល់​ ការ​ខ្វះ​ខាត​សេចក្តី​សង្រួម​ក្នុង​ឥន្ទ្រិយ​ ដែល​លោក​សម្តែង​ដោយ​ន័យ​ជា​ដើម​ថា​ “តត្ថ កតមា ឥន្ទ្រិយេសុ អគុត្តទ្វារតា? ឥធេកច្ចោ ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា និមិត្តគ្គាហី ហោតិ បណ្តា​ធម៌​ទាំង​នោះ​ ការ​មិន​គ្រប់​គ្រង​ទ្វារ​ក្នុង​ឥន្ទ្រិយ​ទាំង​ឡាយ​ តើ​ដូច​ម្តេច?​ គឺ​ ភិក្ខុ​រូប​ខ្លះ​ ក្នុង​សាសនា​នេះ​ ឃើញ​រូប​ដោយ​ចក្ខុ​ហើយ ជា​អ្នក​កាន់​យក​នូវ​និមិត្ត” ។

អានបន្ត...
0 មតិ

សតិ​ និង​សម្បជញ្ញៈ

សតិ               សេចក្តី​រលឹក

សម្បជញ្ញំ      ដឹង​ខ្លួន

អធិប្បាយ

សតិ​ ក៏​គឺ​សតិ​ [ ការ​រលឹក ] នុ៎ះ​ឯង ។​ សម្បជញ្ញៈ​ គឺ​ ញាណ​ ( ការ​ដឹង ) ។

សតិ​ពិចារណា​គតិ​ទាំង​ឡាយ​ នៃ​ធម៌​ដែល​ជា​ប្រយោជន៍​ និង​មិន​មែន​ជា​ប្រយោជន៍​ ដឹង​ថា​ធម៌​ទាំង​ឡាយ​មាន​កាយទុច្ចរិត​ជា​ដើម​ទាំង​នេះ​ ថា​មិន​មាន​ប្រយោជន៍​ រមែង​បន្ទោបង់​ធម៌​ដែល​មិន​ជា​ប្រយោជន៍​ ដឹង​ថា​ធម៌​មាន​កាយសុចរិត​ជា​ដើម​ទាំង​នេះ​ជា​ប្រយោជន៍​ រមែង​ផ្គង​ធម៌​ដែល​ជា​ប្រយោជន៍​ ដូច​បរិនាយក​កែវ​របស់​ស្តេច​ចក្រពត្តិ​ ដឹង​វត្ថុ​ដែល​ជា​ប្រយោជន៍​ និង​វត្ថុ​ដែល​មិន​មែន​ជា​ប្រយោជន៍​ វត្ថុ​ដែល​ជា​ប្រយោជន៍​របស់​​ស្តេច​ចក្រពត្តិ​ រមែង​នាំ​វត្ថុ​ដែល​មិន​ជា​ប្រយោជន៍​ចេញ​ រមែង​បង្អោន​ចូល​មក​នូវ​វត្ថុ​ដែល​ជា​ប្រយោជន៍​ប៉ុណ្ណោះ​ ដូច្នោះ​ដែរ ។​

អានបន្ត...
0 មតិ

ការ​ភ្លេច​ស្មារតី​ និង​អសម្បជញ្ញៈ

មុដ្ឋស្សច្ចំ            សេចក្តី​ភ្លាំង​ភ្លាត់​សតិ

អសម្បជញ្ញំ       មិន​ដឹង​ខ្លួន

អធិប្បាយ

ពាក្យ​ថា​ មុដ្ឋស្សច្ចំ​ គឺ​ ការ​នៅ​ដោយ​ខ្វះ​ខាត​ស្មារតី​ សម​ដូច​ដែល​លោក​ពោល​ទុក​ថា​ “តត្ថ កតមំ មុដ្ឋស្សច្ចំ? យា អសតិ អននុស្សតិ អប្បដិស្សតិ អស្សរណតា អធារណតា បិលាបនតា សម្មុស្សនតា, ឥទំ វុច្ចតិ មុដ្ឋស្សច្ចំ បណ្តា​ធម៌​ទាំង​នោះ​ មុដ្ឋស្សច្ចៈ​ តើ​ដូច​ម្តេច?​ គឺ ការ​គ្មាន​ស្មារតី​ ការ​នឹក​មិន​ឃើញ​ ការ​ភ្លេច​ស្មារតី​ ការ​រលឹក​មិន​បាន​ ការ​មិន​បាន​ចាំ​ទុក​ ការ​ភ្លេច​ភ្លាំង​ ការ​វង្វេង​ នេះ​ហៅ​ថា​ មុដ្ឋស្សច្ចៈ” ។

អានបន្ត...
0 មតិ

អវិហឹសា​ និង​សេចក្តី​ស្អាត

អវិហឹសា        សេចក្តី​មិន​បៀត​បៀន​ [ បាន​ដល់​ករុណា​ គឺ​សេចក្តី​អាណិត​ អនុគ្រោះ​សព្វ​សត្វ ]

សោចេយ្យំ      សេចក្តី​ស្អាត​ [ បាន​ដល់​មេត្តា​ គឺ​សេចក្តី​រាប់​អាន​ស្រឡាញ់​សព្វ​សត្វ​ ]

អធិប្បាយ

ពាក្យ​ថា​ អវិហឹសា​ សំដៅ​យក​ទាំង​ករុណា​ ទាំង​បុព្វភាគ​នៃ​ករុណា ។ សេចក្តី​នេះ​​ លោក​ពោល​ទុក​ថា​ “តត្ថ កតមា អវិហឹសា? យា សត្តេសុ ករុណា ករុណាយនា ករុណាយិតត្តំ​ ករុណាចេតោវិមុត្តិ, អយំ វុច្ចតិ អវិហឹសា បណ្តា​ធម៌​ទាំង​នោះ​ អវិហឹសា​ តើ​ដូច​ម្តេច​?​ គឺ​

សេចក្តី​អាណិត​ អនុគ្រោះ​ក្នុង​សព្វ​សត្វ​ រួម​ទាំង​ករុណាចេតោវិមុត្តិ​ (​ ការ​រួច​ផុត​ដោយ​ចិត្ត​ ដោយ​អាស្រ័យ​ករុណា )​ នេះ​ហៅ​ថា​ អវិហឹសា” ។​

ពាក្យ​ថា​ សោចេយ្យំ​ សំដៅ​ដល់​សេចក្តី​ស្អាត​ ដោយ​អំណាច​មេត្តា​ និង​បុព្វភាគ​នៃ​មេត្តា ។​ សេចក្តី​នេះ​លោក​ពោល​ទុក​ថា​ “តត្ថ កតមំ សោចេយ្យំ? យា សត្តេសុ មេត្តិ មេត្តាយនា មេត្តាយិតត្តំ មេត្តាចេតោវិមុត្តិ, ឥទំ វុច្ចតិ សោចេយ្យំ បណ្តា​ធម៌​ទាំង​នោះ​ សោចេយ្យ​ តើ​ដូច​ម្តេច?​ គឺ​ភាព​មេត្រី​ សេចក្តី​អាណិត​ ស្រឡាញ់​ ក្នុង​សត្វ​ទាំង​ឡាយ​ រួម​ទាំង​មេត្តាចេតោ-វិមុត្តិ​ ( ការ​រួច​ផុត​ ដោយ​ចិត្ត​ដោយ​អាស្រ័យ​មេត្តា )​ នេះ​ហៅ​ថា​ សោចេយ្យ” ។

អានបន្ត...
0 មតិ

ពាក្យ​ពីរោះ​ និង​បដិសណ្ឋារៈ

សាខល្យំ                  ពាក្យ​ពីរោះ

បដិសន្ថារោ              ការ​ទទួល​​រាក់​ទាក់

អធិប្បាយ

ពាក្យ​ថា​ សាខល្យំ​ បាន​ដល់​ភាព​ជា​អ្នក​ពោល​ពាក្យ​ពីរោះ​ ឱន​លំទោន​ ដែល​លោក​ពោល​ទុក​យ៉ាង​នេះ​ថា​ “តត្ថ កតមំ សាខល្យំ? យា សា វាចា អណ្ឌកា កក្កសា បរកដុកា បរាភិសជ្ជនី កោធសាមន្តា អសមាធិសំវត្តនិកា, តថារូបិំ វាចំ បហាយ យា សា វាចា នេឡា​ កណ្ណសុខា បេមនីយា ហទយង្គមា បោរី ពហុជនកន្តា ពហុជនមនាបា, តថារូបឹ វាចំ ភាសិតា ហោតិ ។ យា តត្ថ សណ្ហវាចតា សខិលវាចតា អផរុសវាចតា។ ឥទំ វុច្ចតិ សាខល្យំ បណ្តា​ធម៌​ទាំង​នោះ សាខល្យ តើ​ដូច​ម្តេច?​ គឺ​ វាចា​ពកកន្ទួល វាចា​

អានបន្ត...
0 មតិ

អាជ្ជវៈ​ និង​មទ្ទវៈ

អាជ្ជវំ                          សេចក្តី​ស្លូត​ត្រង់

មទ្ទវំ   ( លជ្ជវំ )          ចិត្ត​ទន់ ( ភាព​ជា​អ្នក​មាន​សេចក្តី​អៀន​ខ្មាស )

អធិប្បាយ

ពាក្យ​ថា​ អាជ្ជវំ​ បាន​ដល់​ ភាព​មិន​ស្លូត​ត្រង់​ ៣​ ប្រភេទ​ គឺ​ គោមុត្តវង្កតា​ ចន្ទវង្កតា​ និង​ នង្គលកោដិវង្កតា ។​ អធិប្បាយ​ថា​ ភិក្ខុ​រូប​ខ្លះ​ ក្នុង​បឋមវ័យ​ ប្រព្រឹត្ត​អនេសនៈ​ ២១​ និង​អគោចរ​ ៦​ តែ​ក្នុង​មជ្ឈិមវ័យ​ និង​បច្ឆិមវ័យ​ ជា​អ្នក​មាន​សេចក្តី​ខ្មាស​អៀន​ ប្រាថ្នា​ការ​សិក្សា,​ នេះ​ឈ្មោះ​ថា​ គោមុត្តវង្កតា​ ( វៀចវេរ​ដូច​ទឹក​នោម​គោ ) ។ ភិក្ខុ​រូប​ខ្លះ​ក្នុង​បឋមវ័យ​ និង​បច្ឆិមវ័យ​ បំពេញ​ចាតុប្បារិសុទ្ធិសីល​ មាន​សេចក្តី​អៀន​ខ្មាស​ រង្កៀស​ ប្រាថ្នា​ចំពោះ​ការ​សិក្សា​

អានបន្ត...
សូម​ស្វាគមន៍​ការ​ចូល​មកកាន់​ទំព័រ​នេះ​ ។​
Contact me on Facebook Follow me on Twitter Subscribe to RSS Email me

Total Pageviews

អត្ថបទ​ចៃ​ដន្យ